جلبک ها در صنایع غذایی

 

جلبک شناسی

 

اصطلاح Phycology در واقع علم شناخت جلبکها استجلبکها شامل گروه بزرگی از گیاهان هستند که از لحاظ شکل و اندازه ، گوناگونی وسیعی را نشان می‌دهند. در آبهای شیرین و شور ، روی خاک ، صخره ، برف و روی ساقه درختان دیده می‌شوند. اندام رویشی آنها در فرم تال یا ریسه است. برای اولین بار دانشمندی به نام لینه در سال 1754 ، این گیاهان را Algea نامید. در سال 1836 دانشمندی به نام اندیچر ، جلبکها ، قارچها و گلسنگها را در یک گروه گیاهی به نام تالوفیتها قرار داد. در سال 1886 دانشمندی به نام ایشلر تمام عالم گیاهی را در 4 شاخه بریوفیتها ، تالوفیتها ، پتریدیوفیتها و اسپرماتوفیتها قرار داد.

 

تفاوت جلبکها و قارچها

  • ·         جلبکها عموما در آب و خاک در سطح یا داخل گیاهان و جانوران بر روی برف ، سنگ و صخره‌ها دیده می‌شوند. در صورتی که قارچها در فرم ساپروفیت یا پارازیت می‌باشند .
  • ·         جلبکها به دلیل وجود کلروفیل در نور رشد می‌کنند. در صورتی که قارچها محیطهای تاریک را ترجیح می‌دهند .
  • ·         در ساختمان شیمیایی دیواره سلولی جلبکها ، سلولز وجود دارد. دیواره سلولی قارچها عمدتا از کیتین ، سلولز قارچی ، یا کیتین همراه کالوز و پنتوز تشکیل شده است .
  • ·         در جلبکها پیکره گیاه اگر در فرم پهنکی باشد، دارای ساختمان پارانشیمی است. در قارچها پیکره موجود دارای بافت کاذب یا پسودو پارانشیمی می‌باشد .
  • ·         پیگمانهای فتوسنتزی نظیر کلروفیلها ، کاروتنها و گزانتوفیلها در جلبکها وجود داشته و قارچها فاقد پیگمانتهای فتوسنتزی هستند .
  • ·         جلبکها از نظر روش تغذیه‌ای در فرم اتوتروفند، در صورتی که قارچها هتروتروفند .
  • ·         ماده ذخیره‌ای در جلبکها معمولا نشاسته است . در قارچها ماده ذخیره‌ای به صورت گلیکوژن می‌باشد .

رده‌بندی جلبکها

چون شناسایی کلیه جلبکها بسیار مشکل است، از این رو آنها را طبق صفحات و مشخصات موروثی و خواص مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی در گروههایی چند (در 10گروه) قرار می‌دهند .


ضوابط رده‌بندی جلبکها

  • ·         پیگمانها : مقادیر نسبی ، نوع ، ترکیب شیمیایی و انواع باز ترکیبی آنها
  • ·         فرم خارجی:  اندازه شکل ، وجود زواید و دیگر ساختمانها
  • ·         شکل کلروپلاست یا کروماتوفورفنجانی‌شکل ، ستاره‌ای ، مشبک ، گرد ، مارپیچی و...
  • ·         مواد ذخیره‌ای : نوع و ترکیب شیمیایی مواد
  • ·         تاژه‌بندی : ساختمان ، نوع تاژه ، تعداد ، آناتومی و چگونگی اتصال به سلول
  • ·         دیواره‌ سلولی :ساختمان دیواره سلولی و ترکیب شیمیایی ‌آن
  • ·         هسته :حضور یا عدم حضور یک هسته مشخص
  • ·         بررسی کروموزومی : تعداد ، شکل و آرایش کروموزومها
  • ·         چرخه زندگی و تولید مثل : نوع چرخه ، روشهای تولید مثل ، شکل اجسام تولید مثلی ، حضور یا عدم حضور  تکثیر جنسی
  • ·         بررسی فیزیولوژیک جلبکها
  • ·         بررسی زیستگاهها و داده‌های اکولوژیکبه عنوان مثال ساکن آبهای شیرین ، دریایی و ...
  • ·         بر اساس این ضوابط جلبکها را در 10 شاخه سیانوفیتا ، کلروفیتا ، کریزوفیتا ، کریپتوفیتا ، پیروفیتا ، اوگلنوفیتا ، باسیلاریوفیتا (دیاتومه‌ها) ، رودوفیتا و فائوفیتا قرار می‌دهند .


پیگمانهای فتوسنتزی جلبکها

جلبکهای شاخه‌های مختلف تفاوتهای اساسی از نظر رنگ نشان می‌دهند. تفاوت رنگ بین جلبکها معیار خوبی برای طبقه ‌بندی اولیه آنهاست. ولی با توجه به اینکه رنگ نسبت به تغییرات محیطی حساس بوده و تغییر می‌کند طبقه ‌بندی دقیق‌‌تر باید بر اساس تجزیه پیگمانهای رنگی موجود در آنها انجام ‌گیرد. سر گروه اصلی از مواد رنگی در جلبکها وجود دارد. کلروفیلها ، کارتنوئیدها ، بیلو پروتئینها یا فیکو بیلینها .


مواد ذخیره‌ای در جلبکها

با توجه به اینکه مراحل اولیه تثبیت  در تمام موجودات فتوسنتزی تقریبا یکسان است. بنابراین محصولات اولیه عمل فتوسنتز در تمام جلبکها مشابه می‌باشد. ولی به علت تجمع مواد غیر محلول در طول مدت زمان طولانی ، نوع محصولات یعنی مواد سنتز شده از یک گروه به گروه دیگر فرق می‌کند و مشکل است به عنوان معیار طبقه‌بندی قرار بگیرد. از ترکیباتی که به عنوان مواد ذخیره‌ای مطرح می‌گردند، پلی‌ ساکاریدها از ارزش تاکسونومیکی بیشتری برخوردارند. ترکیبات قندی ، چربیها وپروتئینها در ردیف مواد ذخیره‌ای قرار می‌گیرند .از ترکیبات شیمیایی با‌ اهمیت در تاکسونومی جلبکها می‌توان به نشاسته ، گلیسیریدها ، گالاکتوزید و فلوئورویدوسید اشاره کرد. چربیها در تعدادی از جلبکها ذخیره می‌گردند.

نسبت چربی به دیگر مواد ذخیره‌ای بطور قابل ملاحظه‌ای تغییر می‌کند. به عنوان مثال کلروفیتا مقادیر بیشتری کربوهیدرات ذخیره می‌کند. در صورتی که در کریزوفیتا و باسیلاریوفیتا مقادیر ذخیره چربی بیشتر است. ولی مقدار چربی ذخیره‌ای با توجه به شرایط محیطی تغییر می‌کند. بنابر این نمی‌تواند به عنوان ضابطه‌ای در طبقه‌بندی   قرار گیرد .


تاژه‌ بندی

تاژکها در جلبکها دارای ساختمان میکروتوبولی بوده و اغلب از طرح 9+2 تبعیت می‌کنند. در جلبکها نیز تاژک دارای جسم قاعده‌ای یا کینه‌ توزوم می‌باشد که در استحکام ، حرکت و رشد تاژک نقش مؤثری دارد .


انواع تاژکهای متداول

  • ·         تاژک ساده :  تاژکی است که باریک و بلند بوده و قطر آن از ابتدا به انتها یکسان می‌باشد .
  • ·         تاژک آکرونماتیک یا شلاقی : باریک و بلند بوده و از قطر آن به طرف انتها کاسته می‌شود. این تاژک در کلروفیتا ، گزانوفیتا و پیروفیتا دیده می‌شود .
  • ·         تاژک پلرونماتیک : تاژکی است که دارای کرکهای جانبی می‌باشد و در پیروفیتا دیده می‌شود .
  • ·         تاژک پانتونماتیک : این نوع تاژکها دارای کرکهایی هستند که در دو جهت مخالف هم قرار می‌گیرند. در اوگلنوفیتا ، فائوفیتا ، کریپتوفیتا ، فائوفیتا و گزانتوفیتا دیده می‌شود .
  • ·         تاژک استیگونماتیک : این نوع تاژه دارای کرکهای یک جانبی می‌باشد .


 

ساختمان شیمیایی دیواره سلولی جلبکها

دیواره سلولی در جلبکها یک ساختمان دو لایه است. لایه درونی محکم و ساختمان میکروفیبریلی دارد. در صورتی که دیواره خارجی ژلاتینی و بی‌شکل است. تفاوت شیمیایی دیواره سلولی ، تعیین کننده وضعیت تاکسونومیکی در جلبکهاست. لایه داخلی و خارجی دیواره سلولی از نظر ترکیب شیمیایی از پلی ‌ساکاریدهایی نظیر سلولز وپکتینو موسیلاژ تشکیل می‌یابد. ممکن است مقادیری از چربی و مواد پروتئینی نیز در ساختار دیواره وجود داشته باشند. در برخی از جلبکها ممکن است دیواره آغشته به کیتین ، سیلیس ، آهن و کلسیم باشد .

مواد تشکیل‌دهنده لایه داخلی دیواره سلولی غیر قابل حل در آب است، در صورتی که لایه خارجی دیواره سلولی به آسانی در آب گرم حل می‌گردد. معمولی‌‌ترین ترکیب شیمیایی موجود در هر دیواره سلولی سلولز است. مطالعات توسطپراش اشعه ایکس دو نوع از سلولز را در جلبکها مشخص می‌سازد. سلولز نوع اول یا سلولز گیاهی عالی در کلادوفورا یافت می‌شود. سلولز نوع دوم در اولوا ، اولوم ایکس و احتمالا سایر جلبکها وجود دارد .پکتین در دیواره گزانتوفیتا وجود دارد. از دیگر ترکیبات شیمیایی گزارش شده در ساختمان شیمیایی جلبکها می‌توان به همی سلولز ، گلوکز ، گالاکتوز ، آرابینوز و ... اشاره کرد .


زیستگاه های جلبکها

تالوفیت‌ها یا ریسه‌داران به سه گروه تقسیم بندی می‌شوندقارچها یا تالوفیت‌های بدون کلروفیل ، جلبکها یا تالوفیت‌های دارای کلروفیل و گلسنگها (Lichens) که از اجتماع قارچها و جلبکها تشکیل شده‌اند. جلبکها چون دارای کلروفیل هستند، اتوتروف بوده و می‌توانند با جذب نور خورشید ، مواد غذایی مورد نیاز خود را بسازند. جلبکها ، دارای گونه‌های متعددی هستند که در گروههای ویژه ، رده بندی می‌شوند .

 

بزرگترین گروههای جلبکها شامل جلبکهای قهوه‌ای و جلبکهای قرمز است. جلبکها در زیستگاههای مختلف ، در آبهای شیرین ، شور ، در سطح یا داخل خاک ، در روی تنه درختان ، در چشمه‌های آب گرم و در روی برف و یخ دیده می‌شوند. جلبکها گیاهانی هستند که فاقد ریشه و ساقه و برگ بوده و اندام رویشی آنها در فرم تال یا ریشه است .
هیدروفیت‌ها ، ادافوفیت‌ها ، آئروفیت‌ها ، کرایوفیت‌ها ، آندوفیت‌ها ، سمبیوتیک‌ها ، آندوزئوفیت‌ها و پارازیت‌ها تقسیم بندی جلبکها بر اساس زیستگاه آنها می‌باشد .

 

هیدروفیت‌ ها یا جلبکهای آبزی

جلبکهایی هستند که به حالت غوطه‌ور یا شناور در آب دیده می‌شوند و به گروههای فرعی زیر تقسیم می‌شوند .

 

نبتوفیت‌ها

جلبکهایی هستند که در گل و لای کف آبها یا چسبیده به کف آب دیده می‌شوند. مانند شارا و نیتلا .

 

اپکتی‌فیتها

جلبکهایی هستند که به موازات سواحل دریاها و برکه‌ها دیده می‌شوند. مانند ادوگونیوم و کتوفورا .


ترموفیت‌ها

جلبکهایی هستند که در زیستگاه های آب گرم که درجه حرارت آنها 70 تا 80 درجه سانتیگراد است، دیده می‌شوند. 53 جنس و 153 گونه از سیانوفیت‌ها(جلبکهای سبز _ آبی)شناخته شده‌اند که در زیستگاه آب گرم زندگی می‌کنند .

پلانکتوفیت‌ها

جلبکهایی هستند که فرم زندگی پلانکتونی (موجودات ریز آبزی) دارند و دو گروه هستند :

  • ·         یوپلانکتوفیت‌ها : جلبکهایی هستند که در اصل دارای فرم زندگی پلانکتونی هستند که از این گروه
/ 7 نظر / 237 بازدید
امین و مهشید و خدای مهربون

[گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل][گل][گل][گل]_________[گل][گل][گل][گل]__________[گل][گل] [گل] [گل][گل] [گل]______________[گل] [گل]______________ [گل] [گل][گل] [گل][گل][گل]__ سلام دوست عزيز [گل]____ ma3ta.com ___ [گل][گل][گل] _[گل]_[گل] ______اميدوارم خوب باشيد ________________[گل] [گل] [گل][گل][گل]_____ وبلاگ امین و مهشید و خدای مهربون ___ [گل][گل][گل] [گل] [گل][گل]___ جايي از جـنس امید و آرامش _________ [گل][گل] [گل] [گل] [گل] [گل] ________ با مطلبي فوق العاده زيبا ____ [گل][گل][گل][گل] [گل][گل][گل][گل]____ آپ شد__________________[گل][گل][گل][گل][گل] [گل][گل] [گل] [گل] حضور شما باعث دلگرمي ماست [گل][گل][گل][گل][گل] [گل] [گل]_[گل] [گل] __ شاد باشيد هميشه __[گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل] [گل] [گل] [گل] [گل] _______________[گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل][گل][گل] [گل] [گل] [گل]__________ [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل] [گل][گل][گل] [گل][گل] [گل] [گل]______[گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل] [گل]__[گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] [گل][گل]

ایمان آرزه

سلام دوست عزیز ... از وبلاگ زیبای شما دیدن کردم ، خسته نباشید ... خوشحال میشم به من هم سر بزنید ... منتظر حضور و نظرات مکتوب شما هستم ... سپاس ...

امیر

کتاب "شیمی و تکنولوژی جامع روغن های خوراکی" یکی از جدیدترین کتاب های روغن به همراه تحلیل سوالات دروس شیمی مواد غذایی (مبحث روغن ها) و تکنولوژی روغن ها و چربی های خوراکی در آزمون های کارشناسی ارشد سراسری (مهندسی کشاورزی)، کنترل کیفی (علوم پزشکی) و آزاد می باشد. با این کتاب بیشتر آشنا شوید. منبع http://rezafarahmandfar.mihanblog.com

روشنک

سلام! کمک ! کمک! من فقط تا شنبه وقت دارم تحقیق لبنیاتم رو تحویل بدم... باید یک محصول جدید رو معرفی کنیم ولی من هیچی به ذهنم نمیرسه یا اگرم میخوام مطلب کافی در موردش تو اینترنت پیدا نمیشه. شما محصولی به ذهنتون میرسه که این خصوصیات رو داشته باشه؟ یا هر راهنمایی دیگه ای که منو به مقصودم برسونه! سپاس![گریه]

mehdi naderi

با سلام. با تشکر از وب خوبت. از اونجا که شما کمک شاياني در راستاي کمک به رشد و توسعه رشته صنايع غذايي داري ازت ميخوام که سايتي روکه متعلق به انجمن علوم غذايي و تغذيه است رو تو وب خوبت قرار بدي تا همه ببينن و بتونن از خدماتش استفاده کنن.ادرس سايت انجمن persianfsn.com علاقه مندان ميتونن در اين انجمن ثبت نام کنن و از خدماتش بهره مند شن. از خدماتش ميشه به برگزاري کلاس هاي اموزشي-کاراموزي-کاريابي-لينک با دانشگاه هاي معتبر براي تحصيلات خارج از کشورو.... لازم بذکر که اعضاي هيئت مديره از اساتيد برجسته گروه علوم و صنايع غذايي واحد علوم تحقيقات هستند. باتشکر

رضا

سلام اقا رضا با اينكه رشته تحصيليم it ولي خيلي برام جالب بود يه سوال؟ چگونه ميتونيم يه جايي براي كشت جلبك هاي خوراكي درست كنيم و از ان كسب در امد هم داشته باشيم ؟ با تشكر دوستار مطالب شما

رضا

سلام منبع این متن رو میزارین برام مرسی